De slimme meter die bij u wordt geïnstalleerd kan u veel gegevens opleveren over uw energieverbruik. Helaas zijn deze gegevens niet gemakkelijk te begrijpen, en kunnen ze u ook niet vertellen hoe u anders met uw energie om kunt gaan. Uw energie-leverancier kan dat wel, want deze kan, als u daar toestemming voor geeft, de gegevens ophalen en deze weergeven op een begrijpelijke manier. Er is in de markt nog een partij die, afhankelijk van uw toestemming, deze gegevens kan ophalen en een u kan presenteren. Deze partij wordt  Onafhankelijke Diensten Aanbieder, of ODA genoemd. Het verschil tussen de leverancier en de ODA is dat de laatste géén energie mag leveren. Deze partij heeft dus ook geen direct financieel belang bij uw gegevens. De ODA zal zijn meerwaarde moeten bewijzen door uw energie verbruik inzichtelijk te maken, en u te helpen bij het besparen van energie.

In het wetsvoorstel “Verbetering werking elektriciteits- en gasmarkt” zou worden geregeld dat iedereen in Nederland een slimme meter zou krijgen. Na kritiek op het verplichte karakter, in combinatie met onzekerheid over de privacy en de beveiliging, is deze verplichting komen te vervallen. Op verzoek van de Eerste Kamer zijn consumenten niet verplicht mee te werken aan de plaatsing van een slimme meter.

Tijdens de plenaire behandeling op 7 april 2009 van het wetsvoorstel heeft de Eerste Kamer verzocht om een zogenaamde novelle waarin kleinverbruikers de plaatsing van een slimme meter kunnen weigeren. Als een slimme meter al is geplaatst, kan de kleinverbruiker de meter ‘administratief’ uit laten zetten. Dan worden de meterstanden niet automatisch doorgegeven aan de netbeheerder. Het opgeven van de meterstanden gebeurt dan op de tot nu toe gebruikerlijke wijze. Voor het gebruik van de slimme meterfuncties is de toestemming van de eindgebruiker nodig.

Het is denkbaar dat nieuwbouwwoningen standaard zullen worden uitgerust met slimme meters, maar de noodzaak tot toestemming van de bewoner blijft. Uiteindelijk zullen energieleveranciers en netbeheerders dus de consumenten moeten overtuigen en prikkelen om zélf te kiezen voor een slimme meter en daarop gebaseerde diensten.

De novelle is op het moment van schrijven nog in behandeling bij de Tweede Kamer. Na goedkeuring zal deze ook weer door de Eerste Kamer bekrachtigd moeten worden.